Loop je tegenwoordig door de zuivelgang van de Albert Heijn of Jumbo, dan val je bijna over de proteïnerepen, eiwitshakes en Griekse yoghurt met een groot label "20 gram eiwit" erop. Wat een paar jaar geleden nog een schap voor bodybuilders was, is inmiddels gewoon de hoofdgang. Dat is geen toeval: steeds meer Nederlanders kopen bewust producten met extra eiwit erin, en de vraag is of dat eigenlijk wel nodig is.
Die verschuiving komt niet uit het niets. Sportscholen draaien al jaren op volle capaciteit, influencers delen dagelijks hun "wat ik eet op een dag"-video's met eiwitteller erbij, en fabrikanten zien natuurlijk ook een kans om een gewoon product net iets duurder te verkopen met een groen label erop. Wat begon als iets voor de fanatieke krachtsporter, is nu gewoon onderdeel van de dagelijkse boodschappenlijst.
Bijna een derde grijpt naar extra eiwit
Marktonderzoeker NielsenIQ ondervroeg 14.500 mensen in Nederland en kwam tot een helder beeld: ongeveer 30 procent vult eetmomenten tegenwoordig aan met extra eiwit. Onder jongvolwassenen van 18 tot 34 jaar ligt dat percentage veel hoger, daar doet 43 procent het. Vrouwen grijpen vaker naar eiwitrijke producten dan mannen, 33 procent tegenover 25 procent. Bij eiwitrijke drinkzuivel is het verschil nog groter: de helft van de vrouwen dronk daar het afgelopen jaar meer van, tegenover 34 procent van de mannen.
Waarom we massaal naar het eiwitschap lopen
De belangrijkste reden is spieropbouw en herstel na het sporten, 48 procent van de ondervraagden noemt dat. Dat sluit aan bij de populariteit van krachttraining en supplementen zoals creatine, waarover we eerder schreven dat het middel minder magisch werkt dan TikTok je laat geloven. Op de tweede plek staat gewichtsbeheersing, met 32 procent. Opvallend is het verschil tussen de seksen: bij vrouwen noemt 37 procent afvallen of op gewicht blijven als reden, bij mannen is dat maar 24 procent. Bij 65-plussers draait het om iets anders: zij kiezen voor eiwit vooral om hun botten en spieren sterk te houden op oudere leeftijd.
Waar halen mensen hun informatie vandaan over hoeveel eiwit ze nodig hebben? Niet bij de huisarts of diëtist, die raadpleegt maar 17 procent. De meeste mensen, 28 procent, zoeken het gewoon op via internet, en een kwart laat zich vooral leiden door wat er toevallig in het schap staat.
Heb je al die extra eiwitten eigenlijk nodig?
Hier wordt het interessant, want het antwoord van het Voedingscentrum is nuchter: de meeste mensen in Nederland krijgen al genoeg eiwit binnen via hun gewone voeding, en dat geldt ook voor vegetariërs en sporters. Een gezonde volwassene heeft gemiddeld 0,83 gram eiwit per kilo lichaamsgewicht per dag nodig. Voor iemand van 70 kilo komt dat neer op ongeveer 58 gram per dag. Dat haal je sneller dan je denkt:
- 2 boterhammen met kaas: ongeveer 14 gram eiwit
- 150 gram kwark of Griekse yoghurt: ongeveer 15 gram eiwit
- Een handvol ongezouten noten: ongeveer 6 gram eiwit
- Een portie vis, vlees of peulvruchten bij het avondeten: 20 tot 30 gram eiwit
Tel je dat bij elkaar op, dan zit je al op een gewone dag ruim boven de 50 gram, zonder dat je er bewust op hebt gelet. Alleen een paar groepen hebben structureel meer nodig: kinderen, zwangere en borstvoedende vrouwen, veganisten, sommige zieken, kwetsbare ouderen en fanatieke kracht- en duursporters. Val je niet in een van die groepen, dan is die extra proteïnereep vooral een dure aanvulling op iets wat je al binnenkrijgt. Wil je toch meer uit je gewone voeding halen zonder naar een potje poeder te grijpen, kijk dan eerst naar wat eiwitten en voldoende water al met je lichaam doen voordat je een supplement toevoegt.
Het schap is slimmer dan je denkt
Supermarkten en fabrikanten spelen handig in op de hype. Een product met "high protein" groot op de verpakking verkoopt simpelweg beter, ook als het eiwitgehalte nauwelijks hoger ligt dan de gewone variant ernaast. Veel producten met toegevoegde proteïne bevatten daarnaast extra suiker, zout of kunstmatige zoetstoffen om de smaak op peil te houden, iets wat je op het schap makkelijk mist als je alleen naar het eiwitpercentage kijkt. Check dus ook de rest van de ingrediëntenlijst. Twijfel je of een supplement echt iets toevoegt aan wat je al eet, dan hebben we al eens kritisch gekeken naar welke voedingssupplementen daadwerkelijk het proberen waard zijn.
Dit beslis je voortaan zelf bij het schap
De volgende keer dat je voor het eiwitschap staat, hoef je niet meteen af te haken, maar een gezonde dosis scepsis helpt wel. Vraag je af of je structureel te weinig eiwit binnenkrijgt, want dat is bij een gevarieerd eetpatroon zelden het geval, of dat je gewoon meegaat in een trend die slim is verpakt. Sport je intensief, bouw je spieren op of val je in een van de groepen die meer nodig hebben, dan kan een eiwitrijk tussendoortje best zinvol zijn. Eet je al gevarieerd met vlees, vis, peulvruchten, zuivel en noten, dan is die extra proteïnereep vooral een luxe, geen noodzaak. Je portemonnee, en je keukenkastje, zullen je dankbaar zijn.